Nếp mũi má (nasolabial fold, trong giấy phép lưu hành gọi là nếp nhăn hai cánh mũi) là nếp gấp chạy từ cánh mũi xuống khóe miệng. Đây là một trong những chỉ định được nghiên cứu nhiều nhất của filler hyaluronic acid (HA). Bài viết tổng hợp cơ chế hình thành, cách đánh giá mức độ, bằng chứng lâm sàng và các lưu ý an toàn khi điều trị nếp mũi má bằng filler HA, dành cho bác sĩ và nhân viên y tế.
Tóm tắt nhanh
- Nguyên nhân: nếp mũi má có ở mọi lứa tuổi do cấu trúc giải phẫu; khi lão hóa, sự thay đổi của các khoang mỡ và chất lượng da làm nếp sâu hơn [1].
- Đánh giá: các nghiên cứu dùng thang ảnh 5 bậc như WSRS hoặc NLF-SRS; “đáp ứng” thường được định nghĩa là cải thiện ít nhất 1 bậc [2–4].
- Bằng chứng: trong các nghiên cứu của dòng saypha®, tỷ lệ cải thiện ≥1 bậc ở tuần 24 từ khoảng 82% đến 96%, duy trì đến tuần 36–48 tùy nghiên cứu [3–5].
- Sản phẩm được cấp phép tại Việt Nam cho chỉ định này: saypha® filler Lidocaine và saypha® volume Lidocaine (nếp nhăn hai cánh mũi mức độ vừa đến nặng) [6].
- An toàn: biến cố thường gặp là bầm, đau, sưng tại chỗ tiêm, phần lớn hết trong 14 ngày; vùng nếp mũi má vẫn có nguy cơ biến chứng mạch máu nên cần nắm vững giải phẫu [3,7].
Nếp mũi má hình thành như thế nào?
Nếp mũi má là ranh giới giữa vùng má và vùng môi trên. Nó tồn tại ở cả người trẻ do khác biệt cấu trúc giữa hai vùng mô. Theo tuổi tác, nếp trở nên rõ hơn do nhiều yếu tố cùng tác động:
- Thay đổi các khoang mỡ mặt: nghiên cứu giải phẫu của Rohrich và Pessa cho thấy mỡ dưới da mặt chia thành các khoang riêng biệt, ngăn cách bởi vách mô liên kết. Sự thay đổi thể tích và vị trí của các khoang này theo tuổi góp phần làm nếp mũi má sâu hơn [1].
- Giảm thể tích tầng giữa mặt: khi vùng má mất thể tích và nâng đỡ, mô mềm dịch chuyển xuống dưới, làm tăng độ sâu của nếp.
- Suy giảm chất lượng da: collagen, elastin và HA nội sinh giảm khiến da kém đàn hồi.
- Yếu tố khác: cử động cơ biểu cảm, tác động của ánh nắng, hút thuốc, thay đổi cân nặng.
Vì nếp mũi má có thể là hậu quả của mất thể tích tầng giữa mặt, bác sĩ nên đánh giá toàn bộ khuôn mặt trước khi quyết định chỉ tiêm trực tiếp vào nếp. Kiến thức nền về cơ chế và phân loại filler xem thêm bài Filler HA là gì?.
Đánh giá mức độ nếp mũi má bằng thang nào?
Các thử nghiệm lâm sàng dùng thang ảnh có mô tả chuẩn để đánh giá trước và sau điều trị:
| Thang đo | Đặc điểm | Ví dụ nghiên cứu sử dụng |
| WSRS (Wrinkle Severity Rating Scale) | 5 bậc, từ không có nếp đến nếp rất nặng; đã được thẩm định [2] | Dai 2019 [5] |
| NLF-SRS (Nasolabial Fold Severity Rating Scale) | 5 bậc, dùng ảnh tham chiếu riêng cho nếp mũi má | Grablowitz 2019, Kopera 2020, thử nghiệm tại Mỹ [3,4,8] |
| GAIS (Global Aesthetic Improvement Scale) | Đánh giá mức cải thiện thẩm mỹ tổng thể so với ban đầu | Hầu hết các nghiên cứu |
Trong thực hành, chụp ảnh chuẩn hóa (cùng ánh sáng, góc chụp, biểu cảm) trước điều trị và ở các lần tái khám giúp đánh giá khách quan hơn và hỗ trợ tư vấn.
Bằng chứng lâm sàng của filler HA cho nếp mũi má
Bảng dưới tổng hợp các nghiên cứu đã công bố trên các sản phẩm của dòng saypha® (một số nghiên cứu dùng tên cũ Princess®). Tên sản phẩm được ghi đúng như trong nghiên cứu.
| Nghiên cứu | Sản phẩm trong nghiên cứu | Thiết kế, cỡ mẫu | Kết quả chính |
| Grablowitz 2019 [3] | Princess® FILLER Lidocaine (nay là saypha® filler Lidocaine) | Nhãn mở, 60 BN | Cải thiện ≥1 bậc NLF-SRS: 98,3% (tuần 4), 96,7% (tuần 24 và 36) |
| Kopera 2020 [4] | Princess® VOLUME Lidocaine (nay là saypha® volume Lidocaine) | Nhãn mở, 62 BN | Cải thiện ≥1 bậc: 95,1% (tuần 4 và 24), 87,1% (tuần 36) |
| Frank, Downie và cs. 2025 [8] | Princess® FILLER Lidocaine | Ngẫu nhiên, chia đôi mặt, mù, 270 BN tại Mỹ, mọi type da Fitzpatrick | Tuần 24: 82,2% so với 81,9% ở bên đối chứng (đạt không kém hơn); tuần 48: 76,9% so với 70,4% [8,9] |
| Dai 2019 [5] | Princess® VOLUME (không lidocaine) | Ngẫu nhiên, chia đôi mặt, mù, 120 BN người Trung Quốc | Tuần 24: 68,7% so với 52,2% ở bên đối chứng; đạt tiêu chí không kém hơn |
Một vài điểm cần lưu ý khi đọc dữ liệu:
- Tỷ lệ đáp ứng phụ thuộc người đánh giá và thang đo. Nghiên cứu nhãn mở do nghiên cứu viên đánh giá thường cho tỷ lệ cao hơn thử nghiệm mù có đối chứng. Vì vậy không nên so sánh trực tiếp con số giữa các nghiên cứu.
- Thiết kế “không kém hơn” chỉ cho biết sản phẩm không kém sản phẩm đối chứng trong biên độ định trước, không phải bằng chứng “tốt hơn”.
- Dữ liệu trên người châu Á còn ít; nghiên cứu Dai 2019 trên người Trung Quốc là nguồn tham khảo quan trọng [5].
- Tất cả nghiên cứu trên đều do nhà sản xuất tài trợ hoặc có nhân viên nhà sản xuất là đồng tác giả.
Kỹ thuật tiêm được dùng trong nghiên cứu
Theo các nghiên cứu, filler cho nếp mũi má thường được tiêm vào trung bì giữa đến sâu (sản phẩm mềm hơn) hoặc trung bì sâu, hạ bì (sản phẩm có độ nâng đỡ cao hơn), với kim 27G ½” đi kèm sản phẩm [3,4]. Trong nghiên cứu Grablowitz 2019, kỹ thuật được dùng nhiều nhất là tiêm dòng ngược (57%), tiếp theo là kỹ thuật quạt (15%); thể tích trung vị khoảng 1,45–1,50 mL mỗi bên [3]. Trong nghiên cứu Kopera 2020, thể tích trung bình khoảng 1,15 mL mỗi bên [4].
Các nghiên cứu cho phép tiêm bổ sung sau 2 tuần nếu chưa đạt hiệu chỉnh tối ưu [3,4]. Cách làm này giúp tránh tiêm quá nhiều trong một lần.
Chọn sản phẩm cho nếp mũi má
Nếp mũi má nông, da mỏng thường phù hợp với gel mềm, dễ dàn trải ở lớp trung bì. Nếp sâu, cần nâng đỡ nhiều hơn thường phù hợp với gel có độ đàn hồi (G′) cao hơn, tiêm ở lớp sâu hơn. Nguyên tắc chọn độ cứng theo vùng được phân tích trong bài Lưu biến học của filler HA.
Tại Việt Nam, hai sản phẩm của dòng saypha® được cấp phép cho chỉ định này [6]:
| Sản phẩm | Số ĐKLH | Mục đích sử dụng theo giấy phép | Lớp tiêm |
| saypha® filler Lidocaine | 2502861 ĐKLH/BYT-HTTB | Nếp nhăn hai cánh mũi từ mức độ vừa đến nặng; làm đầy môi | Trung bì giữa đến sâu hoặc dưới niêm mạc |
| saypha® volume Lidocaine | 2502863 ĐKLH/BYT-HTTB | Nếp nhăn hai cánh mũi từ mức độ vừa đến nặng | Trung bì sâu, mô dưới da hoặc trên màng xương |
Theo số liệu đo lưu biến cùng phương pháp, saypha® filler Lidocaine có G′ khoảng 147 Pa, saypha® volume Lidocaine khoảng 229 Pa [10]. Cả hai đều chứa lidocaine 0,3% giúp giảm đau khi tiêm; dữ liệu chi tiết có trong bài Filler có lidocaine.
Nếp mũi má sau tiêm filler: an toàn và theo dõi
Trong các nghiên cứu nếp mũi má, biến cố thường gặp là tụ máu, đau và sưng tại chỗ tiêm, đa số mức nhẹ đến vừa và hết trong vòng 14 ngày [3,4,7]. Một số điểm đáng chú ý:
- Nghiên cứu Grablowitz 2019 ghi nhận tụ máu 26,7%, đau 20%; một ca tụ máu kéo dài 25 ngày [3].
- Nghiên cứu Kopera 2020 ghi nhận tê bì chỗ tiêm 9,7% (liên quan lidocaine), không có biến cố nghiêm trọng [4].
- Trong nghiên cứu Dai 2019, nốt tại chỗ tiêm gặp ở 16,7% bên điều trị và 10,8% bên đối chứng [5].
- Hồ sơ FDA của thử nghiệm tại Mỹ ghi nhận một biến cố nghiêm trọng liên quan thiết bị (chèn ép mạch máu, phải lấy bỏ sản phẩm) trên 270 người tham gia [9].
Vùng nếp mũi má nằm gần đường đi của động mạch mặt và động mạch góc, nên tắc mạch là biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng. Bác sĩ cần nắm vững giải phẫu, tiêm chậm với áp lực thấp, quan sát màu da và mao mạch trong và sau tiêm, đồng thời luôn có sẵn hyaluronidase tại phòng thủ thuật [11].
Câu hỏi thường gặp
Tiêm filler nếp mũi má giữ được bao lâu?
Trong các nghiên cứu, phần lớn bệnh nhân còn cải thiện ở tuần 24–36; thử nghiệm ngẫu nhiên tại Mỹ ghi nhận 76,9% còn đáp ứng ở tuần 48 [3,4,8]. Thời gian thực tế phụ thuộc sản phẩm, thể tích, cơ địa và mức độ nếp ban đầu.
Nếp mũi má nhẹ có cần tiêm filler không?
Không phải lúc nào cũng cần. Nếp mũi má nhẹ là đặc điểm giải phẫu bình thường; quyết định điều trị dựa trên mức độ (theo thang đánh giá), mong muốn của khách hàng và đánh giá tổng thể tầng giữa mặt.
Có nên tiêm thẳng vào nếp hay bù thể tích má trước?
Tùy nguyên nhân. Nếu nếp sâu chủ yếu do mất thể tích tầng giữa mặt, bù thể tích vùng má có thể cải thiện nếp gián tiếp. Bác sĩ cần đánh giá tổng thể trước khi lập kế hoạch.
Tiêm filler nếp mũi má có đau không?
Có cảm giác đau ở mức nhẹ đến vừa lúc tiêm. Với filler có lidocaine 0,3%, nghiên cứu Grablowitz 2019 ghi nhận không còn bệnh nhân nào đau sau 15 phút [3].
Sau tiêm filler nếp mũi má cần theo dõi gì?
Theo dõi sưng, bầm, đau thông thường trong 1–2 tuần. Cần báo bác sĩ ngay nếu đau tăng dần, da tái nhợt, tím loang lổ hoặc có rối loạn thị giác.
Xem thêm: Thiếu hụt thể tích tầng giữa mặt (MVDSS), Chọn filler theo vùng dựa trên độ cứng G′ và Biến chứng mạch máu khi tiêm filler.
Tạm kết
Nếp mũi má là chỉ định có nhiều bằng chứng nhất của filler HA, với tỷ lệ cải thiện cao và hồ sơ an toàn chủ yếu là các phản ứng tại chỗ thoáng qua. Kết quả tốt và an toàn phụ thuộc vào đánh giá đúng nguyên nhân, chọn sản phẩm phù hợp lớp tiêm, kỹ thuật cẩn trọng và sử dụng sản phẩm đúng mục đích đã đăng ký lưu hành. Với phương châm “Mang lại giá trị thật”, AIC đồng hành cùng Quý Bác sĩ trên nền tảng khoa học và minh bạch.
Tài liệu tham khảo
- Rohrich RJ, Pessa JE. The fat compartments of the face: anatomy and clinical implications for cosmetic surgery. Plast Reconstr Surg. 2007;119(7):2219–2227.
- Day DJ, Littler CM, Swift RW, Gottlieb S. The wrinkle severity rating scale: a validation study. Am J Clin Dermatol. 2004;5(1):49–52. doi:10.2165/00128071-200405010-00007
- Grablowitz D, Sulovsky M, Höller S, et al. Safety and Efficacy of Princess® FILLER Lidocaine in the Correction of Nasolabial Folds. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2019;12:857–864. doi:10.2147/CCID.S211544
- Kopera D, Ivezic-Schoenfeld Z, Chang-Rodriguez S, et al. A prospective, open label, multicenter, post market study evaluating Princess® VOLUME Lidocaine for the correction of nasolabial folds. Dermatol Ther. 2020;33(6):e14310. doi:10.1111/dth.14310
- Dai X, Li L, Peterson W, et al. Safety and effectiveness of hyaluronic acid dermal filler in correction of moderate-to-severe nasolabial folds in Chinese subjects. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2019;12:57–62. doi:10.2147/CCID.S187079
- Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế – Bộ Y tế. Giấy chứng nhận đăng ký lưu hành thiết bị y tế loại D số 2502861 và 2502863 ĐKLH/BYT-HTTB, ngày 09/08/2025.
- Frank K, Hilton S, Kerscher M, et al. The Safety Profile of a Portfolio of Hyaluronic Acid-Based Soft Tissue Fillers Manufactured Using MACRO Technology: A Systematic Review of Clinical Evidence. Life. 2026;16(1):110. doi:10.3390/life16010110
- Frank K, Downie J, Gold M, et al. Multicenter, Randomized Split-Face Trial of a Crosslinked Hyaluronic Acid Filler With Lidocaine for Nasolabial Fold Correction. Aesthet Surg J. 2025. doi:10.1093/asj/sjaf137
- U.S. Food and Drug Administration. Summary of Safety and Effectiveness Data – saypha® MagIQ™, PMA P240008, phê duyệt 08/09/2025.
- Puljic A, Frank K, Cohen J, et al. A Scientific Framework for Comparing Hyaluronic Acid Filler Crosslinking Technologies. Gels. 2025;11(7):487. doi:10.3390/gels11070487
- Murray G, Convery C, Walker L, Davies E. Guideline for the Management of Hyaluronic Acid Filler-induced Vascular Occlusion. J Clin Aesthet Dermatol. 2021;14(5):E61–E69.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin chuyên môn, dành cho nhân viên y tế; không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ. Sản phẩm chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế được đào tạo tại cơ sở đủ điều kiện, theo đúng mục đích sử dụng đã đăng ký lưu hành.
Thông tin liên hệ
🏢 Công ty TNHH Y tế Thẩm mỹ AIC
📌 Trụ sở chính: 21 Bàu Cát 3, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
🏢 Văn phòng đại diện Miền Bắc: 425 Vũ Tông Phan, Phường Khương Đình, Thành phố Hà Nội
🌎 Website: www.theaic.vn
☎️ Hotline: (028) 66851869
📩 Email: info@theaic.vn
