Không có một loại filler hyaluronic acid (HA) nào phù hợp cho mọi vùng trên khuôn mặt. Môi cần gel mềm, dễ dàn trải và tự nhiên khi cử động; tầng giữa mặt cần gel đủ cứng để nâng đỡ mô mềm. Bài viết giải thích vì sao độ đàn hồi G′ là thông số trung tâm khi chọn filler theo vùng, cách ghép sản phẩm với lớp tiêm, và minh họa bằng 3 dòng saypha® đang được cấp phép lưu hành tại Việt Nam, dành cho bác sĩ và nhân viên y tế.
Tóm tắt nhanh
- G′ (mô-đun đàn hồi) phản ánh độ cứng và khả năng chống biến dạng của gel; G′ càng cao, khả năng nâng đỡ và phục hồi thể tích càng tốt [1].
- Nguyên tắc ghép lớp: G′ cao cho khoang mỡ sâu và lớp trên màng xương; G′ trung gian cho khoang mỡ nông, ranh giới da – mỡ hoặc trung bì sâu; G′ thấp cho trung bì [1].
- Không tiêm gel cứng vào trung bì nông: dễ sờ thấy, nhìn thấy và làm da mất tự nhiên [1].
- Ví dụ: ba dòng saypha® tại Việt Nam có G′ khoảng 147, 229 và 444 Pa, tương ứng môi và nếp mũi má, nếp mũi má sâu hơn, và tầng giữa mặt [2,3].
- Ngoài G′: cần xét thêm tan δ, độ kết dính, gel content, lực đẩy và đặc điểm từng người bệnh [1,2].
G′ là gì và vì sao quan trọng khi chọn filler?
Sau khi tiêm, filler chịu lực cắt, lực nén và lực kéo từ cử động cơ, trọng lực và áp lực bên ngoài. G′ là đại lượng đo khả năng của gel chống lại biến dạng và trở về hình dạng ban đầu [1]:
- G′ cao: gel cứng, đàn hồi tốt, giữ hình dạng dưới áp lực → phù hợp tạo thể tích và nâng đỡ ở lớp sâu.
- G′ thấp: gel mềm, dàn trải đều, thích nghi với mô vận động → phù hợp lớp nông và vùng cử động nhiều.
Bên cạnh G′, tan δ (tỷ lệ G″/G′) cho biết gel thiên về đặc tính rắn hay lỏng: tan δ thấp hơn phù hợp tiêm sâu hơn, tan δ cao hơn phù hợp tiêm nông hơn [1]. Khái niệm G′, G″, tan δ được giải thích chi tiết trong bài Lưu biến học của filler HA.
Nguyên tắc ghép độ cứng với lớp tiêm
| Lớp tiêm | Độ cứng phù hợp | Lý do |
| Trên màng xương, khoang mỡ sâu | G′ cao | Cần nâng đỡ và phục hồi thể tích; gel nằm sâu nên không sờ thấy, không nhìn thấy |
| Khoang mỡ nông, ranh giới da – mỡ, trung bì sâu | G′ trung gian | Cân bằng giữa nâng đỡ và độ mềm mại |
| Trung bì | G′ thấp | Dàn trải đều, không làm thay đổi tính đàn hồi tự nhiên của da |
Theo tổng quan của Fundarò và cộng sự 2022 [1].
Tác giả lưu ý gel cứng không nên tiêm vào trung bì vì làm thay đổi tính đàn hồi của da, có thể nhìn thấy và sờ thấy [1]. Ngược lại, gel quá mềm ở lớp sâu khó tạo đủ độ nhô và nâng đỡ.
Đặc điểm từng vùng và lựa chọn tương ứng
| Vùng | Đặc điểm | Yêu cầu với filler |
| Môi | Vận động liên tục, cần mềm và tự nhiên khi nói, cười | Gel mềm, G′ thấp đến trung gian, tiêm dưới niêm mạc |
| Nếp mũi má | Nằm giữa vùng má và môi, chịu tác động của cơ biểu cảm | Gel G′ thấp đến trung gian ở trung bì; gel G′ trung gian đến cao cho nếp sâu ở lớp sâu |
| Tầng giữa mặt | Cần nâng đỡ khối mô mềm, chịu trọng lực | Gel G′ cao, tiêm dưới da sâu và/hoặc trên màng xương |
Ví dụ: ba dòng saypha® được cấp phép tại Việt Nam
Các thông số G′, tan δ, gel content và lực đẩy được đo bằng cùng một phương pháp trong nghiên cứu của Puljic và cộng sự (Gels 2025) [2]; nồng độ HA và mức liên kết chéo theo tài liệu của nhà sản xuất [5]; chỉ định và lớp tiêm theo giấy phép lưu hành do Bộ Y tế cấp [3].
| Thông số | saypha® filler Lidocaine | saypha® volume Lidocaine | saypha® volume plus Lidocaine |
| HA (mg/mL) | 23 | 23 | 25 |
| Mức liên kết chéo | 0,5–1,0% | 0,5–1,5% | 1,0–2,0% |
| G′ (Pa) | 147,3 | 228,8 | 443,9 |
| tan δ | 0,18 | 0,11 | 0,10 |
| Gel content (mg/mL) | 17,5 | 19,8 | 22,5 |
| Lực đẩy (N) | 12 | 14 | 13 |
| Chỉ định tại VN | Nếp nhăn hai cánh mũi vừa – nặng; làm đầy môi | Nếp nhăn hai cánh mũi vừa – nặng | Thiếu hụt thể tích vùng giữa mặt vừa – nặng |
| Lớp tiêm theo giấy phép | Trung bì giữa – sâu hoặc dưới niêm mạc | Trung bì sâu, mô dưới da hoặc trên màng xương | Sâu dưới da và/hoặc trên màng xương |
Bảng cho thấy cách một danh mục sản phẩm được thiết kế theo nguyên tắc ghép lớp: G′ và gel content tăng dần từ sản phẩm cho môi và nếp nhăn đến sản phẩm cho tầng giữa mặt, trong khi lực đẩy giữ ở mức tương đương (12–14 N) giúp bác sĩ thao tác nhất quán khi chuyển đổi giữa các sản phẩm [2].
Theo Frank và cộng sự, công nghệ sản xuất của dòng này điều chỉnh gel content và mức liên kết chéo, thay vì tăng kích thước hạt, để tạo các mức G′ khác nhau; kích thước hạt trung vị (DV50) của các sản phẩm nằm trong khoảng hẹp 351–374 µm [4].
Lưu ý khi đọc số liệu: dữ liệu đo in vitro, do nhân viên nhà sản xuất thực hiện. Thông số lưu biến giúp định hướng lựa chọn nhưng không thay thế đánh giá lâm sàng và kinh nghiệm của bác sĩ. Không nên so sánh trực tiếp G′ giữa các bài báo dùng phương pháp đo khác nhau [1,2].
Những yếu tố khác cần cân nhắc
- Độ kết dính: quan trọng với filler tạo thể tích ở lớp sâu, giúp gel giữ thành khối dưới lực nén; hiện chưa có phương pháp đo chuẩn hóa [1].
- Khả năng hút nước: gel có G′ cao thường trương nở ít hơn; mức hút nước in vitro không suy ra trực tiếp mức sưng trên người [1,2]. Xem thêm bài Đặc điểm lý hoá của filler HA.
- Đặc điểm người bệnh: độ dày da, mức độ thiếu hụt, cấu trúc xương, mong muốn kết quả.
- Pháp lý: chỉ sử dụng sản phẩm cho đúng mục đích sử dụng đã được cấp phép lưu hành [3].
Câu hỏi thường gặp
Filler cứng hơn có tốt hơn không?
Không. Độ cứng phù hợp phụ thuộc vùng và lớp tiêm. Gel cứng tốt cho nâng đỡ ở lớp sâu nhưng không phù hợp ở trung bì nông hay môi [1].
Có thể dùng một loại filler cho cả môi và má không?
Không nên. Môi cần gel mềm, tự nhiên khi cử động; tầng giữa mặt cần gel có G′ cao để nâng đỡ. Mỗi sản phẩm còn được cấp phép cho những chỉ định cụ thể [1,3].
G′ bao nhiêu thì được xem là cao?
Không có ngưỡng tuyệt đối vì giá trị phụ thuộc phương pháp đo. Nên so sánh G′ giữa các sản phẩm được đo cùng phương pháp, như trong nghiên cứu của Puljic và cộng sự [2].
Vì sao lực đẩy quan trọng?
Lực đẩy ổn định giúp bác sĩ kiểm soát lượng gel và tốc độ tiêm, đặc biệt khi tiêm chậm với áp lực thấp, góp phần vào an toàn [2].
Có nên trộn nhiều loại filler trong một buổi?
Có thể dùng nhiều sản phẩm khác nhau cho các vùng khác nhau trong cùng buổi, mỗi sản phẩm cho đúng vùng và lớp tiêm của nó. Kế hoạch cụ thể do bác sĩ quyết định.
Xem thêm: Nếp mũi má: đánh giá và điều trị bằng filler HA, Thiếu hụt thể tích tầng giữa mặt (MVDSS) và Công nghệ MACRO Core.
Tạm kết
Chọn filler theo vùng là chọn đúng độ cứng cho đúng lớp mô: G′ thấp cho trung bì và vùng vận động, G′ cao cho lớp sâu cần nâng đỡ. Hiểu thông số lưu biến giúp bác sĩ đọc tài liệu sản phẩm có phê phán và xây dựng kế hoạch điều trị toàn khuôn mặt hợp lý, trong phạm vi chỉ định được cấp phép. Với phương châm “Mang lại giá trị thật”, AIC đồng hành cùng Quý Bác sĩ trên nền tảng khoa học và minh bạch.
Tài liệu tham khảo
- Fundarò SP, Salti G, Malgapo DMH, Innocenti S. The Rheology and Physicochemical Characteristics of Hyaluronic Acid Fillers: Their Clinical Implications. Int J Mol Sci. 2022;23(18):10518. doi:10.3390/ijms231810518
- Puljic A, Frank K, Cohen J, et al. A Scientific Framework for Comparing Hyaluronic Acid Filler Crosslinking Technologies. Gels. 2025;11(7):487. doi:10.3390/gels11070487
- Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế – Bộ Y tế. Giấy chứng nhận đăng ký lưu hành thiết bị y tế loại D số 2502861, 2502862, 2502863 ĐKLH/BYT-HTTB, ngày 09/08/2025.
- Frank K, Hilton S, Kerscher M, et al. The Safety Profile of a Portfolio of Hyaluronic Acid-Based Soft Tissue Fillers Manufactured Using MACRO Technology: A Systematic Review of Clinical Evidence. Life. 2026;16(1):110. doi:10.3390/life16010110
- Croma-Pharma. saypha® – HCP Brochure “Beauty of Science” (tài liệu dành cho nhân viên y tế).
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin chuyên môn, dành cho nhân viên y tế; không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ. Sản phẩm chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế được đào tạo tại cơ sở đủ điều kiện, theo đúng mục đích sử dụng đã đăng ký lưu hành.
Thông tin liên hệ
🏢 Công ty TNHH Y tế Thẩm mỹ AIC
📌 Trụ sở chính: 21 Bàu Cát 3, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
🏢 Văn phòng đại diện Miền Bắc: 425 Vũ Tông Phan, Phường Khương Đình, Thành phố Hà Nội
🌎 Website: www.theaic.vn
☎️ Hotline: (028) 66851869
📩 Email: info@theaic.vn
