Khi chọn filler hyaluronic acid (HA), bác sĩ thường chú ý đến G′ và nồng độ HA. Thực tế, cảm giác khi tiêm, độ chính xác khi đặt sản phẩm và mức tăng thể tích sau tiêm còn phụ thuộc vào nhiều đặc điểm lý hoá khác: gel content, kích thước hạt gel, lực đẩy và khả năng hút nước. Bài viết dựa trên khung đánh giá của Puljic và cộng sự (2025), nghiên cứu đo 23 filler HA thương mại của 5 nhà sản xuất theo cùng một phương pháp [1].
Tóm tắt nhanh
- Hai nhóm thông số: nhóm “động” (lưu biến, gel content) quyết định hiệu quả sau tiêm; nhóm “ổn định” (lực đẩy, hút nước, kích thước hạt) quyết định trải nghiệm tiêm và độ dự đoán được [1].
- Gel content là lượng HA liên kết chéo thực sự, khác với nồng độ HA tổng ghi trên hộp [1].
- Kích thước hạt gel được mô tả bằng DV10, DV50, DV90; khoảng phân bố hẹp cho thấy quy trình sản xuất được kiểm soát chặt [1].
- Lực đẩy của 23 sản phẩm dao động 7–20 N; lực đẩy đồng đều trong một dòng giúp bác sĩ chuyển đổi giữa các sản phẩm dễ dàng hơn [1].
- Khả năng hút nước đo in vitro dao động 2,5–9,4 lần, nhưng không suy trực tiếp ra mức sưng trên người [1].
Nồng độ HA và gel content: hai con số khác nhau
Nồng độ HA (mg/mL) ghi trong hướng dẫn sử dụng là tổng lượng HA, gồm cả phần liên kết chéo và phần không liên kết chéo [2]. Phần HA không liên kết chéo giúp gel dễ đẩy qua kim và có lợi cho cấp ẩm, nhưng bị phân hủy trong vài ngày đến vài tuần nên không góp phần nâng đỡ lâu dài [1].
Gel content là lượng HA liên kết chéo thực sự trong sản phẩm. Puljic và cộng sự xác định gel content bằng cách đo phần HA tự do đi qua màng lọc 0,2 µm, rồi lấy tổng HA trừ đi [1]. Kết quả nên được biểu thị bằng mg/mL thay vì phần trăm, vì các sản phẩm có tổng HA khác nhau [1].
- 17/23 sản phẩm có gel content trong khoảng 15–19 mg/mL [1].
- Gần như tất cả sản phẩm có trên 65% HA ở dạng liên kết chéo [1].
- Gel content cao được xem là có lợi cho khả năng nâng đỡ và độ bền [1].
Kích thước hạt gel
Mọi filler HA liên kết chéo đều được cấu tạo từ các hạt gel, tức các khối HA đã liên kết chéo bằng BDDE, phân tán trong nền HA tự do [1]. Bản thân các hạt gel cứng và đàn hồi; chúng liên kết với nhau bằng lực không cộng hóa trị yếu hơn [1].
DV10, DV50, DV90 nghĩa là gì?
Kích thước hạt được đo bằng phương pháp nhiễu xạ laser trên mẫu đã đẩy qua kim đi kèm sản phẩm [1]:
- DV50: đường kính trung vị, 50% thể tích gel nằm dưới kích thước này.
- DV10 và DV90: 10% và 90% thể tích gel nằm dưới kích thước tương ứng.
- DV90–DV10: độ rộng phân bố của 80% thể tích ở giữa. Con số càng nhỏ, hạt càng đồng đều.
Hai cách thiết kế sản phẩm
Nhà sản xuất có hai hướng để tạo các sản phẩm có độ cứng khác nhau [1]:
- Thay đổi kích thước hạt: hạt nhỏ cho gel mềm, hạt lớn cho gel cứng. Với gel được định cỡ bằng rây lọc, hạt càng lớn thì gel càng cứng [2].
- Giữ kích thước hạt ổn định và thay đổi đặc tính bên trong hạt (gel content, mức liên kết chéo). Phần lớn công nghệ được khảo sát theo hướng này [1].
Kích thước hạt cũng có giới hạn trên: hạt quá lớn sẽ không đi qua được kim tiêm [2].
Lực đẩy
Lực đẩy là lực cần thiết để đẩy gel qua kim, và là thông số bác sĩ cảm nhận trực tiếp nhất khi tiêm. Puljic và cộng sự đo lực đẩy ở tốc độ không đổi 12 mm/phút với kim đi kèm từng sản phẩm, bỏ qua khoảng 10 giây đầu, ứng với lực khởi động [1].
Kết quả trên 23 sản phẩm dao động từ 7 N đến 20 N [1]. Ý nghĩa lâm sàng:
- Lực đẩy quá cao làm thao tác khó, nhất là khi tiêm nông hoặc vùng da mỏng; gel có thể “bật” ra đột ngột khi vượt ngưỡng áp lực, gây đặt sản phẩm không đều hoặc quá liều [1].
- Lực đẩy quá thấp làm giảm cảm giác phản hồi tay, ảnh hưởng độ chính xác [1].
- Lực đẩy đồng đều trong một dòng sản phẩm giúp bác sĩ chuyển đổi giữa các sản phẩm mà không phải điều chỉnh lại kỹ thuật, rút ngắn thời gian làm quen [1].
Lực đẩy không tương quan trực tiếp với G′: hai sản phẩm có lực đẩy tương đương có thể chênh nhau gần ba lần về G′ [1]. Lực đẩy còn phụ thuộc vào thiết kế ống tiêm và kim.
Khả năng hút nước
Khả năng hút nước (water uptake) được đo bằng phương pháp Edsman: phân tán gel trong dung dịch đệm phosphate, sau 72 giờ đo thể tích gel trương nở và tính tỷ lệ V/V₀ [1]. Kết quả trên 23 sản phẩm dao động từ 2,5 đến 9,4 lần [1].
Thông số này giúp bác sĩ dự đoán phần nào mức tăng thể tích sau tiêm để điều chỉnh lượng sản phẩm. Tuy nhiên:
- Số liệu in vitro không chuyển trực tiếp thành mức sưng in vivo, vì còn phụ thuộc tích hợp mô, hoạt động enzyme và tình trạng hydrat hóa của từng người [1].
- Tương quan nghịch giữa G′ và khả năng hút nước chỉ thấy rõ ở hai đầu cực, không nhất quán giữa các sản phẩm có G′ gần nhau [1].
- Khả năng hút nước chủ yếu do cấu trúc liên kết chéo quyết định, không phải một thông số đơn lẻ [1].
Ví dụ: đặc điểm lý hoá của 3 dòng saypha®
| Thông số | saypha® filler Lidocaine | saypha® volume Lidocaine | saypha® volume plus Lidocaine |
| HA tổng (mg/mL) | 23 | 23 | 25 |
| Gel content | 76% (17,5 mg/mL) | 86% (19,8 mg/mL) | 90% (22,5 mg/mL) |
| DV10 / DV50 / DV90 (µm) | 182 / 374 / 703 | 164 / 351 / 704 | 152 / 361 / 791 |
| Lực đẩy với kim 27G ½” (N) | 12 | 14 | 13 |
| Khả năng hút nước (lần, ước tính từ biểu đồ) | ≈ 6,5 | ≈ 6,5 | ≈ 5,5 |
Nguồn: Puljic và cộng sự (2025) [1]. Nghiên cứu do nhà sản xuất Croma-Pharma thực hiện; số liệu đo in vitro.
Cách đọc: gel content tăng dần theo độ cứng của sản phẩm, trong khi DV50 của cả ba dòng nằm trong khoảng hẹp 351–374 µm và lực đẩy chỉ chênh nhau 2 N. Nói cách khác, dòng sản phẩm này thay đổi độ cứng chủ yếu bằng gel content và mức liên kết chéo thay vì tăng kích thước hạt [1,3]. Ở dòng saypha®, chỉ định tại Việt Nam lần lượt là nếp mũi má vừa–nặng và làm đầy môi (filler Lidocaine), nếp mũi má vừa–nặng (volume Lidocaine), và thiếu hụt thể tích tầng giữa mặt vừa–nặng (volume plus Lidocaine) [4].
Câu hỏi thường gặp
Nồng độ HA cao hơn có nghĩa là filler bền hơn không?
Chưa chắc. Độ bền phụ thuộc nhiều hơn vào gel content, tức phần HA đã liên kết chéo, và mức độ liên kết chéo. Phần HA tự do bị phân hủy trong vài ngày đến vài tuần [1].
Hạt gel nhỏ có tốt hơn hạt lớn không?
Không có kích thước “tốt nhất” chung. Điều quan trọng là kích thước hạt phù hợp với chỉ định và phân bố đồng đều [1,2].
Lực đẩy bao nhiêu là phù hợp?
Không có ngưỡng chuẩn. Lực đẩy cần đủ để kiểm soát và ổn định giữa các sản phẩm trong cùng dòng, giúp thao tác dễ dự đoán [1].
Filler hút nước nhiều có gây sưng nhiều sau tiêm không?
Có thể góp phần, nhưng số liệu in vitro không chuyển trực tiếp thành mức sưng trên người [1].
Có thể so sánh các thông số này giữa tài liệu của các hãng không?
Chỉ khi được đo bằng cùng một phương pháp, như trong nghiên cứu của Puljic và cộng sự. Số liệu từ các tài liệu khác nhau thường không so sánh được [1].
Xem thêm: tổng quan về chất làm đầy trong bài Filler HA là gì? Cơ chế tác dụng, phân loại và độ an toàn.
Tạm kết
Một filler HA tốt không chỉ có G′ phù hợp mà còn cần gel content đủ cho mục tiêu điều trị, kích thước hạt đồng đều và lực đẩy ổn định để thao tác chính xác. Đọc các thông số này cùng nhau, và chỉ so sánh khi cùng phương pháp đo, giúp bác sĩ đánh giá sản phẩm khách quan hơn. Xem thêm: Thông số lưu biến G′, G″, tan δ và Bộ tiêu chuẩn khoa học so sánh các công nghệ filler liên kết chéo. Với phương châm “Mang lại giá trị thật”, AIC đồng hành cùng Quý Bác sĩ trên nền tảng khoa học và minh bạch.
Tài liệu tham khảo
- Puljic A, Frank K, Cohen J, et al. A Scientific Framework for Comparing Hyaluronic Acid Filler Crosslinking Technologies. Gels. 2025;11(7):487. doi:10.3390/gels11070487
- Fundarò SP, Salti G, Malgapo DMH, Innocenti S. The Rheology and Physicochemical Characteristics of Hyaluronic Acid Fillers: Their Clinical Implications. Int J Mol Sci. 2022;23(18):10518. doi:10.3390/ijms231810518
- Frank K, Hilton S, Kerscher M, et al. The Safety Profile of a Portfolio of Hyaluronic Acid-Based Soft Tissue Fillers Manufactured Using MACRO Technology: A Systematic Review of Clinical Evidence. Life. 2026;16(1):110. doi:10.3390/life16010110
- Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế – Bộ Y tế. Giấy chứng nhận đăng ký lưu hành thiết bị y tế loại D số 2502861, 2502862, 2502863 ĐKLH/BYT-HTTB, ngày 09/08/2025.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin chuyên môn, dành cho nhân viên y tế; không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ. Sản phẩm chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế được đào tạo tại cơ sở đủ điều kiện, theo đúng mục đích sử dụng đã đăng ký lưu hành.
Thông tin liên hệ
🏢 Công ty TNHH Y tế Thẩm mỹ AIC
📌 Trụ sở chính: 21 Bàu Cát 3, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
🏢 Văn phòng đại diện Miền Bắc: 425 Vũ Tông Phan, Phường Khương Đình, Thành phố Hà Nội
🌎 Website: www.theaic.vn
☎️ Hotline: (028) 66851869
📩 Email: info@theaic.vn
